Đầu tư lớn chỉ có ý nghĩa nếu giải quyết đúng điểm nghẽn
Mở rộng đường là nâng cấp mặt cắt, mặt đường và hạ tầng kỹ thuật để tăng năng lực lưu thông, cải thiện thoát nước và kết nối các khu vực đô thị; hiệu quả của việc này phụ thuộc vào việc xử lý trọn vẹn những nút thắt trên tuyến. Sáng 30.10, HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư dự án Phan Anh - An Dương Vương và điều chỉnh dự án Tân Kỳ Tân Quý, với tổng vốn hơn 10.805 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Đây là lựa chọn đáng làm khi các tuyến hiện hữu vừa quá tải, vừa thiếu kết nối liên tục. Nhưng con số vốn lớn tự nó không bảo đảm đường sẽ bớt kẹt: tiến độ giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công và chất lượng hệ thống thoát nước mới quyết định người dân có nhận được thay đổi thực chất hay không. Trong bối cảnh kẹt xe TP.HCM ngày càng gây áp lực lên sinh hoạt thường ngày, hai dự án cần được nhìn như một bài toán hạ tầng tổng thể, không chỉ là thêm mặt đường.
Phan Anh - An Dương Vương: giải quyết đồng thời kẹt xe và ngập
Trục đường Phan Anh - An Dương Vương dài khoảng 2 km, từ Hòa Bình đến Bà Hom, hiện rộng khoảng 14 m; phần lòng đường chỉ khoảng 7 m. Tuyến thường xuyên ùn tắc, trong khi hệ thống thoát nước xuống cấp và không đáp ứng yêu cầu tiêu thoát, khiến nơi đây trở thành điểm ngập. Dự án dự kiến mở rộng mặt cắt lên 30 m, hoàn chỉnh mặt đường, cống thoát nước và hạ tầng kỹ thuật. Điểm đáng chú ý là mục tiêu không dừng ở việc tăng làn lưu thông: nếu hệ thống cống được thiết kế và thi công đồng bộ, dự án có thể cải thiện cả hai bất tiện người đi đường gặp cùng lúc là ùn tắc và ngập sau mưa. Tuyến còn kết nối Hương lộ 3, Bình Long, Hòa Bình, Lê Văn Quới, Tô Hiệu và Bà Hom, góp phần nối khu vực phía Tây Bắc với phía Tây Nam. Đây là dự án có tiềm năng lan tỏa, nhưng lợi ích sẽ phụ thuộc vào việc các nút giao lân cận không trở thành điểm nghẽn mới.
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án là hơn 4.326 tỷ đồng; riêng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời, hoàn trả hạ tầng kỹ thuật chiếm khoảng 3.461 tỷ đồng. Kế hoạch thực hiện kéo dài từ năm 2026 đến năm 2032. Khoảng thời gian này đòi hỏi thành phố thông tin rõ về thu hồi đất, hỗ trợ người dân và phương án duy trì lưu thông khi thi công. Mở rộng đường Phan Anh chỉ tạo ra thay đổi bền vững nếu việc thoát nước được xử lý đến nơi đến chốn, thay vì dồn nước sang các tuyến kế cận.
Tân Kỳ Tân Quý: xóa đoạn cụt trong kết nối về sân bay
Với đường Tân Kỳ Tân Quý, thay đổi lớn nhất là mở rộng phạm vi dự án: từ đoạn khoảng 636 m giữa Lê Trọng Tấn và Cộng Hòa thành tuyến dài khoảng 2,9 km, nối Bình Long với Cộng Hòa. Tuyến dự kiến rộng 30 m, gồm 6 làn xe và được bổ sung hệ thống thoát nước, cây xanh, chiếu sáng cùng hạ tầng kỹ thuật. Tổng vốn đầu tư được điều chỉnh lên hơn 6.479 tỷ đồng, tương đương gần 6.500 tỷ đồng. Quy mô này phản ánh một lựa chọn có lý: xử lý cả tuyến thay vì chỉ nới một đoạn ngắn rồi để điểm nghẽn tiếp tục tồn tại ở hai đầu. Đường Tân Kỳ Tân Quý là trục kết nối từ Quốc lộ 1 và Vành đai 2 về phía sân bay Tân Sơn Nhất; đoạn mở rộng còn lại được kỳ vọng xóa nút thắt cổ chai, tăng liên kết với Trường Chinh và Lê Trọng Tấn, đồng thời giảm áp lực giao thông quanh nhà ga T3.
Dự án cũng nhằm bảo đảm kết nối liên tục giữa Bình Tân, Tân Phú và Tân Bình, thay vì để một đoạn hẹp làm giảm hiệu quả của cả hành lang. Tuy nhiên, mở rộng lên sáu làn chưa đồng nghĩa dòng xe sẽ lưu thông thông suốt nếu các giao lộ không được tổ chức hợp lý. Phương án nêu năm nút giao cùng mức có đèn tín hiệu tại Bình Long, Tân Quý, Lê Trọng Tấn, Trường Chinh và Cộng Hòa. Đây là các điểm cần được phối hợp điều tiết cẩn thận, nhất là khi tuyến phục vụ cả luồng xe hướng về sân bay. Thời gian thực hiện được điều chỉnh sang giai đoạn 2027–2032; vì vậy, tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công theo từng đoạn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc người dân có phải chịu thêm ùn tắc trong quá trình chờ lợi ích lâu dài hay không.
Hiệu quả phải được đo bằng đường thông và khu dân cư bớt ngập
Hai dự án cùng nhắm tới những vấn đề thiết thực: tăng năng lực lưu thông, khắc phục điểm ngập và củng cố kết nối giữa các trục đường. Nhưng mức đầu tư hơn 10.805 tỷ đồng cũng đặt ra yêu cầu cao về thực thi. Thành phố cần bảo đảm hệ thống thoát nước được hoàn thành đồng bộ với mặt đường, các nút giao được tính toán theo lưu lượng xe và công trường không gây gián đoạn kéo dài cho khu dân cư. Nếu chỉ đo thành công bằng chiều rộng mới hay số làn xe, dự án có thể bỏ lỡ mục tiêu quan trọng nhất: giảm thời gian đi lại và hạn chế ngập cho người dân. Kết luận, việc mở rộng Phan Anh - An Dương Vương và Tân Kỳ Tân Quý là bước đi đúng hướng để tháo gỡ các điểm nghẽn phía Tây, nhưng hiệu quả cuối cùng sẽ được quyết định bởi chất lượng thoát nước, kết nối liên tục và tiến độ thực hiện.
